કર્મયોગ

ગીતાનો કર્મયોગ સૈદ્ધાંતિક રીતે બધા સ્વીકારતા હોવા છતાં તેને વ્યવહારમાં મૂકવો એ અઘરી બાબત છે. આજની જ વાત લો ને!શાળામાં બીજી શાળાના એક આચાર્ય જે ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી અને વિદેશ વસતા અન્ય બે વિદ્યાર્થીઓ આવવા ઇચ્છતા હતા તેથી નિવૃત શિક્ષક તરીકે મેં શાળામાં ફોન કર્યો અને ફોન કપાઈ ગયો. મને થયું કે આચાર્યશ્રી પહેલા પિરિયડમાં ક્યાં ગયા હશે? કે આવ્યા નહીં હોય? થોડીવાર પછી એક અન્ય શિક્ષકને ફોન કર્યો. તેણે જવાબ આપ્યો કે સાહેબ તો પિરિયડમાં ગયા છે. મને આશ્ચર્ય થયું કે બહુ એવા આચાર્યો શાળામાં પહેલો તાસ લેતા હશે. અરે! સિનિયર શિક્ષકો પણ એવું ઇચ્છતા હોય છે કે પહેલા તાસમાં તો તેઓ ‘free’ હોય. પરંતુ અમારા આચાર્ય શાળામાં જ્યારે પણ કોઈ વર્ગ ખાલી હોય તો ત્યાં તાસ લેવા પહોંચી જાય. વિદ્યાર્થીઓને રસ પડે તેવી વાત કરે અથવા કોઈક ગમતો વિષય ભણાવે પરંતુ વર્ગ ખાલી ન રહે તેનું ધ્યાન રાખે. ક્યારેય કોઈ શિક્ષકને કહે નહીં કે તમારો વર્ગ ખાલી છે. પરંતુ એ વર્ગમાં પોતે ગોઠવાય જાય.

એકવાર તો જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી શાળાની મુલાકાતે આવ્યા તેણે પૂછ્યું કે આચાર્ય ક્યાં? ત્યારે સાથીસહાયકે જવાબ આપ્યો કે તે પિરિયડમાં ગયા છે. શિક્ષણાધિકારીને પણ આશ્ચર્ય થયું કે આચાર્યશ્રી પિરિયડ લે છે. પરંતુ તેમને આનંદ થયો કે કોઈક શાળામાં તો આચાર્ય પણ પિરિયડને લે છે.

આખર તારીખે બધા રજીસ્ટર બનાવતા હોય તોપણ તેઓ વિદ્યાર્થીઓના પ્રતિનિધિઓની મિટિંગ એટેન્ડ  કરે. સાચો કર્મયોગ વાતો કરવાથી આવી શકે નહીં. પરંતુ વ્યવહારમાં અને આચરણથી જ તેને સિદ્ધ કરી શકાય.

શ્રી આર.બી.ગોહિલ ભગવતગીતાની પ્રશ્નોતરી સ્પર્ધા જ નથી યોજતા, સાચા અર્થમાં કર્મઠ આચાર્ય છે..

Advertisements

શિવલોકવાસી નિર્દોષાનંદજી

અક્ષરવાસી શ્રી નિર્દોષાનન્દજી સાધુ સંતો માટે પણ પ્રેરણાદાયી બન્યા છે જીવમાં શિવનું દર્શન કરનાર અને કરાવનાર આપણને સહુને પણ તેમના તરફથી આત્મામાં જ પરમાત્માનું દર્શન કરવાની પ્રેરણા અને આશીર્વાદ મળ્યા કરે તેવી અભ્યર્થના..તેઓ તો નિશ્ચિતપણે શિવલોકમાંથી આપણને આશીર્વચન આપશે તેવી અપેક્ષા સાથે નમસ્કાર..ૐ શાંતિ શાંતિ શાંતિ..

🙏🙏🙏🙏🙏

પ્રકૃતિ શિબિર

હિંગોળગઢ મુકામે શ્રી પી.એમ.સર્વોદય હાઇસ્કૂલની પ્રકૃતિ શિબિરનું આયોજન.આ શિબિરમાં બહેનો ત્રણ દિવસ સુધી જંગલમાં પ્રાણી અને પક્ષીઓનો પરિચય મેળવશે.

કેમ્પફાયર અને વન્યજીવનથી પરિચિત થશે.વૃક્ષો અને ઔષધિનો ઉપયોગ અને સમૂહ જીવનના પાઠ મેળવશે.

Saturn In Sagittarius

આજે શનિ ધન રાશિમાં પ્રવેશી રહ્યો છે. બપોરે  3. 18 મિનિટે શનિ ધન રાશિમાં પ્રવેશ થશે. શનિના પ્રવેશ સાથે લોકોને ભય હોય છે કે પનોતી શરૂ થતાં જીવનનો સમય દુઃખદાયક તો નહીં હોય ને?

  સામાન્ય રીતે પનોતીનું નામ પડે ત્યાં લોકોને ડર લાગે કે આ ક્યાં આવી?  પનોતીનાં સમય વિશે સામાન્ય માન્યતા એવી છે કે દુખ અને દર્દ ભોગવવા પડે. પનોતીનો ગાળો એટલે હેરાનગતિ નો ગાળો.પરંતુ આ માન્યતાથી ડરવાની જરૂર નથી. જયારે ચોમાસુ આવે અને વરસાદ પડે ત્યારે ઘાસ અને વિવિધ  પ્રકારનાં અન્ય અનાજ પેદા થાય તેમ આ બાબત સમયની ક્રમિકતા છે. કેમકે પ્રકૃતિમાં દરેક ફળ ઉગવા માટે ચોક્કસ સમય હોય છે. આવી જ રીતે જીવનમાં પણ ચોક્કસ સમયે સુખ અને દુ:ખ આવે છે એટલે કે કર્મના ફળ ભોગવવા પડે. આમાં સુખ પણ હોઈ શકે છે અને દુઃખ પણ હોઈ શકે. કડવા અને મીઠા બંને પ્રકારના ફળ ખાવા મળે છે તેવી જ રીતે જીવનમાં ફળ ભોગવવાના હોય હોય છે.  આ પનોતીનાં સમયમાં દુઃખ કે પીડા કેમ દૂર થઇ શકે?

 આને માટે સરસ ઉપાય છે ભૂતકાળમાં સાડા 22 વર્ષ જે કર્મો કર્યા હોય.જેમાં બંને પ્રકારના કર્મો હશેસારા અને નબળા તો તેને માટે ફળ ભોગવવા તૈયાર રહેવું પડે. દુ:ખ આવે ત્યારે સમજી લેવાનું કે આપણે કોઇને દુઃખ આપ્યું હતું? આપણે કોઈને પીડા આપી હતી? આપણે કોઈની નિંદા કરી છે? તો એવા પ્રકારનું ફળ મળવાનું જ છે.

 આમ આ ફળ થી દૂર રહેવું હોય તો જે ફળ મળ્યું છે અને જે કર્મને કારણે મળ્યું છે તેને લગતા સારા કર્મો કરવાના રહે ન્યાયવૃત્તિ રાખીને ચાલવા માંડીએ  તો શનિની પીડા રહે નહિ સારા કર્મો અને સારી વૃત્તિ પર શનિની  ખાસ નજર હોય છે.

આપણે કોઈના હક્કની સંપત્તિ સોનુ, ચાંદી, રુપુ, તાંબું કે લોઢું જેવી ધાતુ જમીન કે જાગીર તેમ જ વ્યાજ દ્વારા શોષણ આ બધું પનોતીના સમયમાં સરભર ન્યાયના દેવ કરી દે છે.ટૂંકમાં તમારો કર્મનો ચોપડો ચોખ્ખો કરે છે.મિથ્યાભિમાન કે દમ્ભનું ફળ પણ ભોગવવું પડે છે.

જેણે ન્યાયપૂર્વક મહેનતની સંપત્તિ મેળવી હોય તેને પનોતી ફળે છે અને પ્રમોશન અને સંપત્તિ પણ આ સમયમાં શનિ આપે છે.

જો આ સમયમાં શનિમહારાજને ખુશ કરવા હોય તો…તેલ ચઢાવવું કે દર્શન કરવા તે સારું પણ નીચેના ઉપાય શ્રેષ્ઠ..

1 વિના મહેનતની સંપત્તિ જેની હોય તેને પછી આપો અથવા સામાજિક કાર્યમાં વાપરો.

2 પોતાના કર્મક્ષેત્રમાં મૂલ્ય અને પવિત્રતાથી કામ કરો.

3 રસ્તા પરથી મળેલ વસ્તુ ઘરમાં ના લાવો.

પનોતીના સમયમાં ઘરમાંથી અણહક મળેલ વસ્તુ બહાર મૂકી દો..દાન કરો.

5 વૃદ્ધ અને ગરીબોને મદદ કરો, સામાજિક સેવા કરો.

6 કપટ લુચ્ચાઈ બિલકુલ નહીં કરવી.

જયારે પીડા અને દુઃખથી ત્રાસ અનુભવાય ત્યારે 

ૐ શનિશ્રરાય નમ:! અથવા  શનૈશ્ચર: પ્રસન્નો અસ્તુ!…એમ બોલવું અને ન્યાયને માર્ગે ચાલીશ તેવી પ્રતિજ્ઞા કરવી.કોઈની આવેલ વસ્તુ સંપત્તિ તેને પરત કરીશ તેવી પ્રતિજ્ઞા લેવી.

ઉપરોક્ત ઉપાયોથી શનિ મહારાજ રાજી રાજી.

અત્યારે વૃશ્ચિક, ધન અને મકરને સાડાસતી અને વૃષભ,કન્યાને નાની પનોતી છે.યાદ રાખો કે ન્યાય અને પ્રામાણિકતાથી ચાલનારને પનોતી નથી દુઃખ આપતી.પનોતીમાં કાલ્પનિક ભય વધુ સતાવે છે અને આ સમયમાં તરણાં જેવું દુઃખ ડુંગર જેવું લાગે છે.

જલ કમલવત્

આજે શિશુવિહાર ખાતે યોજાયેલ બુધસભામાં દક્ષિણામૂર્તિના નિવૃત્ત શિક્ષક અને કવિ શ્રી કમલેશ ભટ્ટનો કાવ્ય સંગ્રહ “જલ કમલવત્”નું વિમોચન તેમના માતુશ્રી પ્રભાબેન એમ.ભટ્ટને હસ્તે થયું.

કવિએ પ્રથમ કાવ્યમાં જ ભગવાનને વિનંતિ કરી છે કે આ સંસારમાં જળ કમલવત રાખજે જેમ માખનમાંથી સહેલાઈથી વાળ કાઢી શકાય તેમ દેહ અને પ્રાણ મુક્ત થાય.

આ ગઝલ સંગ્રહમાં 82 કાવ્યો છે.સંગ્રહ વિમોચનમાં કવિ દાન વાઘેલા,કરસનદાસ લુહાર,મન્સૂર કુરેશી અને સાહિત્ય પરિષદના અજયભાઈ પાઠક ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

સમગ્ર કાર્યક્રમનું સંચાલન કવિયિત્રી જિજ્ઞાબહેન ત્રિવેદીએ કર્યું હતું.

સૂર્ય પરિવાર

ભગવાન સૂર્યને 10 સંતાન
ભગવાન સૂર્યના લગ્ન વિશ્વકર્મા ની પુત્રી સંજ્ઞા જે પછીથી ‘અશ્વિની’ તરીકે ઓળખાય. આ સંજ્ઞા દ્વારા જે સંતાનો થયાં તેમાં વૈવસ્વત મનુ યમ અને યમી અને બે અશ્વિનીકુમાર અને રેવન્ત થયા અને છાયા નામની પત્નીથી શનિ, તપતી અને વિષ્ટિ એટલે કે ભદ્રા અને સાવર્ણી મનુ થયા ભગવાન સૂર્યના પરિવારમાં પુરાણોમાં વર્ણવ્યા મુજબ એવું કહેવાય છે કે સૂર્ય ના લગ્ન વિશ્વકર્મા ત્વષ્ટાની પુત્રી સંજ્ઞા સાથે થયા આ લગ્ન થયાં તેનાથી તેને ત્રણ સંતાનોવૈવસ્વત મનુ, યમ અને યમી એટલે કે યમુના થયા. ઉત્પત્તિ પછી સૂર્યનું તેજ સંજ્ઞાથી સહન ન થયું અને પોતાના જેવી જ આકૃતિ ધરાવનાર છાયા નામની સ્ત્રીને પત્ની તરીકે સૂર્યને સોંપી. સૂર્યને આ ખ્યાલ ન રહ્યો. આ છાયા દ્વારા સાવર્ણી મનુ, શનિ,તપ્તિ અને વિષ્ટિ એટલે કે ભદ્રા આ ચાર સંતાનો થયા. આ ચારેય સંતાનોને છાયા ખૂબ પ્રેમ કરતી પરંતુ સંજ્ઞાના સંતાનો વૈવસ્વત મનુ,યમ અને યમી પ્રત્યે તિરસ્કાર કરતી.માતાના તિરસ્કારથી દુખી થયેલ યમે સૂર્યની કહ્યું ,હે પિતા,આ છાયા અમારી માતા નથી લાગતી કેમ કે તે અમારી ઉપેક્ષા કરે છે અને ક્યારેક મારે પણ છે સાવર્ણી મનુ ને પ્રેમ કરે છે એણે તો અમને સાપ પણ આપી દીધો છે.માતા આવું કરે નહીં. યમની આ વાત સાંભળીને અને છાયા નો વ્યવહાર જોઇને છાયા સૂર્યએ છાયાને કહ્યું કે “તું કોણ છો ?”આ સાંભળીને છાયા ભયભીત થઈ ગઈ અને બધું રહસ્ય પ્રગટ કરી દીધું કે હું સંજ્ઞા નથી પણ છાયા છું.આ પછી સૂર્ય સંજ્ઞા શોધવા વિશ્વકર્માને ઘરે ગયા. સંજ્ઞા વિશે પૂછ્યું ત્યારે વિશ્વકર્માએ જવાબ આપ્યો કે સંજ્ઞા ઘોડી બનીને તપ કરી રહી છે.સૂર્ય ત્યાં પહોંચ્યા અશ્વનું રૂપ લઈને ત્યારે પણ સંજ્ઞા તેમનું તેજ સહન કરી શકી નહીં અને તેના નાક છીંકવાને કારણે બે સંતાનો ઉત્પન્ન થયા તેનું નામ અશ્વિનીકુમારો. તેઓ દેવોના વૈદ્ય અને આ બંને નાક દ્વારા ઉત્પન્ન થયા હોવાથી આને નાસત્ય પણ કહેવાય છે. સૂર્યના અંતિમ તેજથી રૈવન્ત પુત્ર થયો.આ પ્રમાણે વૈવસ્વત મનુ બધી પ્રજાના પિતા બન્યા અને આપણે સૂર્યના સંતાનો થયા. યમ ધર્મરાજ તરીકે ઓળખાયા. સૂર્યના પુત્ર શનિ ન્યાયના દેવતા તરીકે ઓળખાયા. સૂર્યની કન્યા તપતી સોમવંશી રાજા સાથે સંવરણ સાથે પરણ્યાં અને તેને કૌરવ વંશનો વિસ્તાર્યો. વિષ્ટિ – ભદ્રા નક્ષત્ર બની અને સાવર્ણી મનુ એ આઠમા મંવંતરના સ્વામી થયા. યમુના નદી જીવોનો ઉદ્ધાર કરે છે આજે યમુનાને ત્યાં યમ ભાઇ જમવા પધારે છે.યમ અને યમી જોડિયા ભાઈ બહેન તેમની વચ્ચે સ્નેહ વધુ છે.તેમણે છાયાનું અપર મા દ્વારા દુઃખ સહન કર્યું હતું.

આજે ભાઈ બીજ હોવાથી યમદ્વિતીયા પણ કહેવાય છે અને ભાઈ બહેનના ઘરે જમવા જાય છે આજે યમ દ્વિતીયા ઉજવે છે તેમને ઘરે યમ જતા નથી અને આરોગ્યનું વરદાન મળે છે.

Shree Suktam

આજે દીપાવલી દિવા અને ઉજાસનું પર્વ.
આપણે ધનતેરસ અને દિવાળીને દિવસે લક્ષ્મી પૂજન કરીએ છીએ અને કેટલાક લોકો શ્રી સૂક્તમનો પથ પણ કરે છે.આ સૂક્તમાં લક્ષ્મીને આહ્વાન કરવામાં આવે છે.પદ્મ હસ્તા પદ્મિની હાથી પર સવારી કરનારા લક્ષ્મીને ત્રણ ઋષીઓ આનંદ, કર્દમ અને ચિકલિત આવકારે છે.સ્તુતિ કરે છે.15 શ્લોકોનું આ સ્તોત્ર ક્લિષ્ટ હોવા છતાં મધુર છે ગાવું ગમે તેવું છે. ત્રિષ્ટુપ ,જગતી ,અનુષ્ટુપ અને બૃહતી છંદનો ઉપયોગ થયો છે.
સ્તોત્રમાં અંતે अलक्ष्मीं नाशयामि अहं ! એટલે કે હું અલક્ષ્મીનો નાશ કરું છું.આવી પંક્તિ આવે છે.મને ચૌદસ અને દિવાળીએ અળસ કાઢતા તે યાદ આવ્યું.ખરેખર અલક્ષ્મી નકારાત્મક ઉર્જાનો નાશ કરવો તે પણ લક્ષ્મીનું આગમન કરાવે છે.જ્યાં સુધી અલક્ષ્મી ઘરમાં હોય ત્યાં સુધી લક્ષ્મી આવે નહિ તે સ્વાભાવિક છે.
આ અલક્ષ્મી એટલે તૂટેલી સાવરણી અને ફૂટલું માટલું નહિ પણ શ્રમ વગર અને કુટિલતાથી લોકોને છેતરીને મેળવેલી લક્ષ્મી,જે કામનું વેતન મળતું હોય તે ઉપરાંતનું સમાજ અને સરકાર કે લોકોને છેતરીને મેળવેલ સંપત્તિ…આમાં અનિચ્છાએ કોઈએ આપેલ ભેટ સંપત્તિ પણ આવે છે આવી સંપત્તિનો નિકાલ કરવો જોઈએ.ચોકમાં મૂકવી એટલેકે ચાર રસ્તા પર નહિ સમાજ માટે વાપરવી એમ સમજવું.
મહેનત વગર સ્વાર્થથી મેળવેલ જમીન, પૈસા કે હોદ્દો અને વારસો બધું અલક્ષ્મી કહેવાય.
સુખ, સંપત્તિ, આરોગ્ય અને શાંતિ જોઈતી હોય તો ઘરમાં કે અન્ય જગ્યાએ મૂકેલી સંપત્તિ- સોનું,ચાંદી ઘરેણું જમીન કે લોઢું પણ- સમાજને પરત કરી દો તો જ લક્ષ્મી એટલેકે સુખ શાંતિ સમૃદ્ધિ અને આરોગ્ય મળે.આપણે હવે શ્રી સૂક્તમને મૂલ્યોની દૃષ્ટિએ સમજવાની તાતી જરૂર છે અને બ્રાહ્મણોએ સમજાવવાની જરૂર છે તેમ નથી લાગતું.