Jupiter In Libra

તારીખ 12 સપ્ટેમ્બરથી ગુરુ તુલા રાશિમાં ભ્રમણ શરુ કરશે.હાલ ગુરુ કન્યા રાશિમાં છે.તુલા એટલે ત્રાજવું.ન્યાયનું ક્ષેત્ર તુલામાં આવે એટલે જ શનિ ગ્રહ તુલા રાશિમાં ઉચ્ચનો કહેવાય છે.
ગુરુ તુલામાં બેસશે એટલે ન્યાય અને શિક્ષણ તંત્ર તેમજ શિક્ષકોને ન્યાય મળશે.શિક્ષણ ક્ષેત્રે નાવિન્ય અને પવિત્રતા આવશે.
ગુરુઓએ પ્રમાણિકતા રાખવી પડશે અપ્રમાણિકતા રાખશે તો તકલીફ પણ પડે.
ગુરુ તુલામાં બેસશે એટલે તે કુંભ, મેષ અને મિથુન રાશીને જોશે.જ્યાં બેશે ત્યાંથી 5,7,અને 9 મી રાશી જુએ.તેથી આ રાશિવાળાઓના વિવાહ થાય,તેમને ધન અને નોકરી મળે તેમ જ પુત્ર સંતતિ મળે કેમકે ગુરુ ધન,વિવાહ અને સંતાનનો કારક છે.
આ ગુરુ 13 મહિના તુલામાં રહેશે એટલેકે ૨૦૧૮ના ઓક્ટોબર સુધી.
તુલા વાયુ તત્વની રાશી હોવાથી વાતાવરણમાં હવે પવન-વાયુનું જોર રહેશે.

Advertisements

Karmfal

કર્મફળ
કર્મ કેટલાક એવા હોય છે કે તેનું તુરત જ ફળ મળે તેને ક્રિયમાણ કર્મ કહેવાય.કેટલાક સંચિત કર્મ હોય છે જેનું ફળ મળતા સમય લાગે છે.
તમે સત્કર્મ કરો, દાન આપો,સેવા કરો અને ફોટો પાડીને વર્તમાન પત્રમાં આપો. લોકો વોટસેપ પર તમને like કરે, પ્રશંસા કરે એટલે તમને ફળ મળી ગયું.જો તમારે નિરાતે ફળ જોઈતું હોય તો તે સદ્કર્મનું ફળ મળતા વાર લાગે.”ચડ ચુલા”તો કેવું ખાવા મળે?
તેથી જ વડીલો કહેતા કે સદકર્મ કરો તો કોઈને કહો નહિ. જમણા હાથે સદ્કર્મ કરો તો ડાબા હાથને ખબર ના પડવી જોઈએ.હા,તુરત ફળ મેળવવું હોય તો બધાને જાણ કરી દેવી અને ફળ મળી જાય.
કેટલાક લોકો એવું ઈચ્છે કે મને લોકો કાયમ વાહ વાહ કર્યા કરે.આને તર્કશાસ્ત્રમાં આને સોપાધિક દોષ કહે છે.વરરાજા સગા વહાલાને કહે કે “મારા ગીત કાયમ ગાયા જ કરો ફક્ત એક દિવસ નહિ મારે તો લગ્ન ગીત કાયમ સાંભાળવા છે.”આ હાસ્યાસ્પદ લાગે પણ પ્રશંસા એક વ્યસન છે.માણસ એકવાર વખાણ સાંભળે પછી વખાણ વગર ના ચાલે. તેથી સદ્કર્મ કર્યા પછી તેને પાકવા દેવું જોઈએ.
ઈશ્વર -વિધાતા કે પરમતત્વ પર શ્રધ્ધા રાખી ધીરજ ધારણ કરવી પડે પણ કેટલાક નાના બાળક જેવા હોય છે ગોટલી વાવીને એક કલાકમાં જ જોવા જાય કે આંબો ઉગ્યો કે નહિ આને જ મિલ નામનો તર્કશાસ્ત્રી “મનની ઢીલી આદત”કહે છે.

અવ્યાપ્ત મધ્યપદનો દોષ 

અવ્યાપ્ત મધ્ય પદ નો દોષ સમજાવો

 નિરુપાધિક સંવિધાનનો પ્રામાણ્ય ને લગતો બીજો નિયમ જણાવે છે કે નિરુપાધિક સંવિધાનમાં મધ્ય પદ ઓછામાં ઓછું એકવાર વ્યાપ્ત તો હોવું જ જોઈએ. જો તેમ ન હોય તો આ વ્યાપ્ત મધ્યપદ નો દોષ ઉદભવે છે જેમકે 

સર્વ માણસો બે પગા છે. 

સર્વ પક્ષીઓ બે પગા છે.

સર્વ પક્ષીઓ માણસો છે.

 અહીં ઉપરના ઉદાહરણમાં મધ્ય પદ બે પગા છે અહીં મધ્ય પદ જે માણસોને લાગુ પડે છે તે જ પક્ષીઓ ને લાગુ પડે તેથી પક્ષીઓનો સમાવેશ પણ માણસોમાં થવા લાગ્યો.

 આથી અહી મધ્ય પદ “હા” વિધાનમાં હંમેશાં વિઘેય પદ તરીકે આવ્યા જ હોય છે તેથી અહી અભ્યાસ મધ્ય પદ નો દોષ ઉદભવ્યો છે.

આ વિધાનમાં હંમેશા વિઘેયપદ આ વ્યાપ્ત જ હોય છે આને કારણે જ્યારે બંને આધાર વિધાનો “હા” હોય ત્યારે અવ્યાપ્ત મધ્ય પદ નો દોષ ઉદ્ભવે છે

પદ ચતુષ્ટય દોષ

પદચતુષ્ટય દોષ સમજાવો.

નિરુપાધિક સંવિધાનને પ્રામાણ્ય લગતું નિયમ જણાવે છે કે નિરુપાધિક સંવિધાનમાં ઓછામાં ઓછા ૩ પદો હોવા જ જોઈએ. જો 3 પદોની બદલે ૪ પદ થઈ જાય તો પદ ચતુષ્ટય દોષ ઉદભવે છે જો કોઈ પદના બે અર્થ થતાં હોય તો આવો પગ થતું કે દોષ થાય જેમકે

મહેશ નિલેશ નો મિત્ર છે.

 નિલેશ દિનેશ નો મિત્ર છે

 તેથી દિનેશ મહેશનો મિત્ર છે.

ઉપરના ઉદાહરણમાં મધ્ય પદ     ” નિલેશ” હોય તેવું લાગે છે 

પરંતુ ખરેખર તો નિલેશ અને નિલેશ નો મિત્ર બંને સરખા પદ નથી તેથી અહીં મધ્ય પદ હોવાનો આભાર થાય છે ખરેખર તો આ બંને પદોના અર્થ જુદા જુદા છે તેથી અહીં પદ ચતુષ્ટય દોષ ઉદ્ભવે છે.

Mahabharat-Rupak

મહાભારત -રૂપક
ડગલે પગલે કુરુક્ષેત્ર છે, અર્જુન હું ય થનાર
રસ્તો બતાવનાર ક્યાં છે ગીતાનો ગાનાર.
હું બધાના હૃદયમાં સ્થિત આત્મા છું.
આમ કહેનાર કૃષ્ણ જ કહે છે કે આ વાતને ઊંડાણથી સમજો.
કૃષ્ણ -જ્ઞાન તરફની ગતિ ધરાવતો આત્મા
મહાભારત -દરેક્નું જીવન
ગોપીઓ-ઇન્દ્રિયો
૧૬૦૦૦ પત્ની -શરીરમાં રહેલ નાડીઓ
રાધા -રતિ -શુદ્ધ પ્રેમભાવ
યુધીષ્ઠીર -જીવનમાં સ્થિર રહેવાની શક્તિ
અર્જુન -મન
ભીમ-શારીરિક બળ
સહદેવ-ભવિષ્યની ચિંતા અને આયોજન
નકુલ -રૂપ-દેખાવ પ્રત્યે સભાનતા
દ્રૌપદી -બુદ્ધિ મતિ લાભાલાભનો વિચાર કરનાર
કર્ણ -ઉદાર પરંતુ બીજાના સદભાવને યાદ રાખનાર
દુર્યોધન-અહંકાર ભરેલ આપણી જ યુદ્ધની મનોવૃત્તિ
દુશાસન -આત્મા પર ખોટી સત્તા
ધૃતરાષ્ટ્ર -બીજાનું પડાવી લેવાની વૃત્તિ
પાંડુ -અનિયંત્રિત કામવૃત્તિ અને ભલમનસાઈ
કુંતા -સાક્ષીભાવથી સત્યને અનુસરતી બુદ્ધિ
માદ્રી -પ્રેમ સદાચાર માટે ખપી જવાની ભાવના
ગાંધારી -ખોટું થાય ત્યારે આંખ આડા કાન કરવાની મનોવૃત્તિ
ભીષ્મ -ફક્ત સત્તાને આધીન -પિતૃભક્તિ
દ્રોણ-અદમ્ય વેરવૃત્તિ માટે શિષ્યોનો સાધન તરીકે ઉપયોગ
સાંદિપની -શિષ્યોને ભાવ-પ્રેમ અને કુટુંબભાવ પૂરું પાડનાર
કૃપાચાર્ય -સત્તાને આધીન શિક્ષક -બનેવીને નોકરી અપાવનાર
દ્ર્પદ-વેરભાવ માટે ગમે તે કરનાર
ધૃષ્ટદુમ્ન -પિતાનું વેર લેવાની વૃત્તિ
આ બધા જ પાત્રો આપણી મનની જ વૃત્તિ છે આપણે કોઈ આનાથી પર નથી.ફક્ત કૃષ્ણ બનીને જ્ઞાન રૂપી તલવારથી જીવન રૂપી બંધન કાપવાના છે.

Purush-Sankhydarshan

આજકાલ મનોરોગ અને હ્રદયરોગનું પ્રમાણ વધતું જોવા મળે છે.
આ રોગોનો ઉત્તમ ઉપાય ભગવતગીતામાં જોવા મળે છે.આ ગ્રંથમાં સાંખ્યશાસ્ત્રની અસર જોવા મળે છે.સાંખ્યદર્શનમાં જગતની ઉત્પત્તિ પુરુષ અને પ્રકૃતિ દ્વારા થઈ છે તેવું કહ્યું છે.સાંખ્યનો “પુરુષ” એટલે આત્મા.જેને કોઈ જાતિ નથી “પુરુષ”નો અર્થ વ્યવહારમાં “નર”એવો થાય પણ સાંખ્ય દર્શન અનુસાર આનો અર્થ “આત્મા”થાય.
આ નવ છિદ્ર કે નવ દ્વાર વાળા “પુર”નગરમાં રહેનાર કે વસનાર એટલે પુરુષ.
पुरी शयते असौ पुरुष !
તનાવ કે રોગથી દૂર કરવા માટે કોઈપણ વ્યક્તિએ સાંખ્યનો પુરુષ એટલેકે આત્મભાવમાં સ્થિર થવાનો પ્રયત્ન કરવો પડે.આત્મા આ દેહથી ભિન્ન છે તેવો ભાવ એટલે ભેદ સ્વરૂપનું જ્ઞાન.આને માટે અભ્યાસ કરવો જરૂરી વારે વારે મનને કહેવું પડે “તું કોઈ વ્યક્તિ નથી પણ એક અનામી આત્મ સ્વરૂપ છો ઘર,નોકરીનું સ્થળ,સગાવહાલા,મિત્રો વગેરે સાથેના સંબંધો નાશવંત છે.એમ સમજાવવું રહ્યું.”
ભગવતગીતાના દસમા અધ્યાયમાં બધા શ્રેષ્ઠ તત્વ “હું છું” તેવું કહ્યું છે.શું કૃષ્ણ આવા અભિમાની હોય શકે ??નહિ તે શરીરમાં રહેલ આત્મ તત્વનો નિર્દેશ કરે છે અને સર્વ શક્તિશાળી કોઈ હોય તો આત્મતત્વ છે.
આત્મા હંમેશા તુષ્ટ અને આનંદમાં રહેવો જોઈએ.ત્યારે જ આવું બની શકે કે જયારે આત્મભાવ અને દૃષ્ટાભાવ આવે.”આ જગત એના ચોક્કસ સમય અને ક્રમમાં ચાલી રહ્યું છે અને ચાલ્યા કરવાનું છે કાળના આ ચક્રમાં વ્યક્તિ કોઈ પરિવર્તન કરી શકે નહિ જે પરિવર્તન થવાનું છે તે સમયને અનુસરીને થાય છે કોઈ માણસ આ કરી શકે નહિ.હા,નિમિત જરૂર બની શકે.
અગિયારમાં અધ્યાયમાં કુષ્ણ-આત્મા કહે છે કે “આ બધા મૃત્યુ પામેલા જ છે તું ફક્ત નિમિત બન”વિશ્વરૂપદર્શન દ્વારા પોતે કાળ સ્વરૂપ છે અને પોતાના મુખમાં બધા પ્રવેશતા અર્જુનને જોવા મળે છે.
સમગ્ર ગીતા પ્રતીકાત્મક છે…તેમ લાગે કૃષ્ણ -આત્મા અને અર્જુન -મન છે.દ્રોપદી એ બુદ્ધિ છે-મતિ છે.તે પાંચ પાંડવને વરી છે બુદ્ધિ એ
સત્ય-યુધિષ્ઠિર
અર્જુન -મન
ભીમ-શરીર કે દેહ
સહદેવ-જ્ઞાન
નકુલ-બાહ્ય રૂપ કે આકાર
બુદ્ધિ આ પાંચ બાબતોને વરી હોવા છતાં તેણે કૃષ્ણ-આત્મામાં મન સ્થિર હોય તો આ કુરુક્ષેત્ર -શરીરમાં રોગો રૂપી 11 અક્ષોહિણી સેનાને જીતી શકાય છે.દ્રોપદી અગ્નિમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી છે શુદ્ધ બુદ્ધિ આકરી કડવી લાગે છે.
દુર્યોધન-કામ
દુ:શાસન-ક્રોધ
ગાંધારી -અંધ અનુકરણવૃત્તિ
ધૃતરાષ્ટ્ર -કોઈનું લઇ લેવાની વૃત્તિ
દ્રોણ -બદલો લેવાની વૃત્તિ
ભીષ્મ-સરળતા અને ત્યાગવૃત્તિ
આ બધા પાત્રો વ્યાસમુનિના માનસસંતાનો છે.પરંતુ કૃષ્ણ એ આત્મતત્વ છે આપણું અર્જુન રૂપી મન અને દ્રોપદી રૂપી બુદ્ધિ તેમાં સ્થિર થાઓ એ જ ઈશ્વરને પ્રાર્થના.આવો આત્મભાવ પ્રાપ્ત થાય એટલે આપણે સાંખ્યના પુરુષ કહેવાઈએ.ભલે દેહ સ્ત્રીનો હોય પણ આત્મભાવ હોય તો તેવી સ્ત્રી પણ સાંખ્યનો પુરુષ કહેવાય.

Knowledge In Religious Life

ધાર્મિક જીવનમાં જ્ઞાનનું મહત્વ
ज्ञा એટલે જાણવું.જ્ઞાન ના હોય તો ધર્મ એ શું ?એ જ ખ્યાલ હોતો નથી.આથી ધર્મનો ખ્યાલ હોય તેને જ ધાર્મિક જીવનનું મહત્વ હોય.જ્ઞાન વગર માણસ ધર્મ સાચો શું ?એ સમજી શકતો નથી.તેને શ્રધ્ધા જ પરમતત્વમાં હોતી નથી.ધર્મને સમજવા માટે પણ જ્ઞાન જરૂરી છે.
જ્ઞાન હોવા માત્રથી જ ધર્મ સમજાય જતો નથી પણ કોરું ઈશ્વર અને ધર્મ પ્રત્યે ભાવ -લાગણીના હોય તો તેવું જ્ઞાન અભિમાન અને તોછડાપણું આપે છે અને દંભ કરતા પણ શીખવે છે આવો ધર્મ પ્રત્યેનો શુષ્ક અભિગમ વ્યક્તિ અને સમાજને હાનિ કરે છે.
ધર્મને સમજવા શાસ્ત્રનું જ્ઞાન આવશ્યક છે જેથી પરમ તત્વને જાણવાની ઈચ્છા જન્મે ज्ञानेन विना न मुक्ति | જ્ઞાન વગર મોક્ષ ના મળે.મોક્ષ ત્યારે જ મળે કે સ્વ-સ્વરૂપનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય.શરીર અને આત્મા ભિન્ન છે તેવું જ્ઞાન એટલે જ ભેદ સ્વરૂપનું જ્ઞાન.આવો ભેદ પરખવા માટે ધાર્મિક જીવનમાં જ્ઞાન જરૂરી છે.ઋષિમુનીઓ જ્ઞાન અને સમજ દ્વારા જ જીવનમાં આધ્યાત્મિક સુખ અને આનંદને પ્રાપ્ત કરે છે.