Syllabus-Highersecondary

ઉચ્ચતર માધ્યમિક વિભાગ
વર્તમાન સમયમાં વિષય માળખું મુજબ કુલ સાત વિષય પસંદ કરવાના હોય છે.
જૂથ : 1 ગુજરાતી-ફરજિયાત
જૂથ : 2 અંગ્રેજી – ફરજિયાત
જૂથ – ૩ નીચેનામાંથી કોઈપણ બે –
1 હિન્દી,
2 મનોવિજ્ઞાન,
3 સંસ્કૃત,
4 વાણીજ્ય વ્યવસ્થા
5 નામાના મૂળતત્વો
જૂથ – 4 નીચેનામાંથી કોઈપણ ત્રણ-
1 સમાજશાસ્ત્ર
2 તત્વજ્ઞાન
3 ઈતિહાસ/ભૂગોળ
4 અર્થશાસ્ત્ર
5 આંકડાશાસ્ત્ર
6 કોમ્પ્યુટર /ચિત્ર /સંગીત
7 રાજ્યશાસ્ત્ર
ઉપરોક્ત સાત વિષય ઉપરાંત શાળાકિય કક્ષાએ બે અન્ય વિષય પણ ભણવાના હોય છે.આ બે વિષયની
પરીક્ષા સ્થાનિક કક્ષાએ લઈને પ્રમાણપત્ર આપવાનું હોય છે.
1 ઉદ્યોગ -લઘુલિપિ,કેમિકલ સાબુ બનાવવા,સીવણ-ભરતગૂંથણ સ્થાનિકકક્ષા અનુસાર
2 શારીરિક શિક્ષણ
આમ કુલ નવ વિષય વિદ્યાર્થીઓએ ભણવાના હોય છે
અભ્યાસક્રમ
હાલમાં ઉચ્ચતર માધ્યમિક વિભાગમાં બે પ્રવાહ અસ્તિત્વ ધરાવે છે વિજ્ઞાન પ્રવાહ અને સામાન્ય પ્રવાહ.
વિજ્ઞાન પ્રવાહ બાબતે વિષયોની પસંદગી અને ભારણ પરત્વે ખૂબ ચિંતન થયું છે પરંતુ સામાન્ય પ્રવાહ પસંદ કરનાર એવા 70 ટકા વિદ્યાર્થીઓ વિષે જોઈએ તેવી ગંભીરતાથી ચિંતન થયું નથી.એમાંય ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓનું વિષય પસંદગી અને તેના ભારણ અંગે.
વિજ્ઞાન પ્રવાહમાં પાંચ વિષયો જ ભણવાના હોય છે જયારે સામાન્ય પ્રવાહમાં સાત વિષયો ભણવાના હોય છે આમ બે વિષયો વિદ્યાર્થીઓને વધારે ભણવા પડે છે.
બીજી બાબત એ છે કે તેમને રસ રુચિ પ્રમાણે ભણવાના વિષય મળતા નથી.આનું કારણ એ છે કે તે વિષયના શિક્ષકો શાળામાં ના હોય.એ તો સમજ્યા પણ 2005 થી એવી પરિસ્થિતિ થઈ છે કે સંસ્કૃત, મનોવિજ્ઞાન અને હિન્દી.આ ત્રણ વિષયમાંથી કોઈ બે વિષય જ ભણવાના.
હવે આ ત્રણે વિષયોમાં વિદ્યાર્થીઓને રસ હોય શકે અને શાળામાં આ ત્રણે વિષયના શિક્ષકો પણ ઉપલબ્ધ હોય ત્યારે સમસ્યા થી શકે છે.અથવા આમાંથી કોઈ શિક્ષક ઉપલબ્ધ ના હોય તો પણ સમસ્યા થાય.
ખરેખર તો વિષય માળખું સરળ અને રસરુચિ પ્રમાણે વિદ્યાથીઓ ભણી શકે અને ભારણ વિના ભણી શકે તેવું હોવું જોઈએ.
આવું સંભવિત માળખું વિદ્યાર્થીઓના વિકાસમાં મદદરૂપ થઈ શકે.
ફરજિયાત વિષયો
1 ગુજરાતી
2 અંગ્રેજી
અન્ય કોઈપણ ચાર મરજિયાત વિષયો
1 સંસ્કૃત
2 હિન્દી
3 મનોવિજ્ઞાન
4 તત્વજ્ઞાન
5 સમાજશાસ્ત્ર
6 ભૂગોળ
7શારીરિક શિક્ષણ અને યોગ
8 ઈતિહાસ
9 ભારતીય સંસ્કૃતિ
10અર્થશાસ્ત્ર
11વાણિજ્ય સંચાલન
12વાણિજ્ય પત્રવ્યવહાર
13વાણિજ્ય ગણિત
14 આંકડાશાત્ર
15ચિત્ર
16 સંગીત
17 કોમ્પ્યુટર
18 નૃત્ય
19 ઉદ્યોગ જેવાકે લઘુલિપિ,સાબુ બનાવવો, સીવણ-ભરત,મોબાઈલ,રીપેરીંગ, હીરા પરખ અને પહેલ પાડવા,ખેતી અને પશુપાલન આમાં સ્થાનિક સંદર્ભે વિવિધતા હોય શકે.
શાળામાં ઉપલબ્ધ વિષય શિક્ષકોના સંદર્ભે વિષય પસંદગી આપી શકાય.
કયા વિષયમાં કેટલી સંખ્યા તેને મહત્વ ના આપવું જોઈએ કેટલીકવાર ગૂઢ વિષયોમાં સંખ્યા મર્યાદિત -ઓછી પણ હોય અને રસપ્રદ સરળ વિષયોમાં સંખ્યા વધારે પણ હોય -આમાં સંખ્યા નહિ પણ વિદ્યાર્થીના રસરુચિને પ્રાધાન્ય આપવું જોઈએ.
મને લાગે છે કે આવું માળખું વિદ્યાર્થીના વિકાસમાં ઉપયુક્ત રહેશે.આમ છતાં આ બાબતે શૈક્ષણિક અધિવેશન રાગ -દ્વેષ  વગરની મુક્ત ચર્ચા અને પરિસંવાદ યોજાવા જરૂરી છે.કોઈ એક વ્યક્તિ કરતા બધાએ સંવાદ સાધીને શિક્ષણ અને વિદ્યાર્થીના હિતમાં વિચારવાની આવશ્યકતા ઉભી થઈ છે તેમ નથી લાગતું???

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s