Formative Assessment

શાળાઓમાં પરીક્ષણ કાર્ય ચાલી રહ્યું છે, હવે ઉત્તરવહીઓ જોવાશે,મૂલ્યાંકન કર્યાં બાદ વિદ્યાર્થીઓનું વર્ગીકરણ થશે. કોણ ભણ્યે સારું કે નબળું?મૂલ્યાંકન કે પરીક્ષાનો શું આવો હેતુ જ હોય છે ખર્રો ? નહિ જ ખરેખર તો જેનો નબળો દેખાવ છે તેને સારા વિદ્યાર્થીની હરોળમાં લાવવાનો પ્રયત્ન કરવાનો છે એને જ ઉપચારાત્મક શિક્ષણ કહેવાય ને?
હા, ફક્ત દિલ દઈને પ્રયત્ન જ -એથી બાળક હોશિયાર થઈ જ જશે તે નક્કી નથી, હોય શકે પણ નહિ પણ શિક્ષક અને શિક્ષણ આશાવાદી રહે છે કાશ,બાળક લખતું વાંચતું અને જીવનના બધા પહેલુઓ-સમસ્યાઓને ઉકેલી શકે.માતા અને શિક્ષક કદી નિરાશ થતા નથી.
ફક્ત વર્ગીકરણ કરીને બેસી નથી રહેવાનું,ફરી કરોળીયાની જેમ પ્રયત્ન-ઉપચાર અને પાછું મૂલ્યાંકન-Remedial Test.કદાચ શીખવા કે શીખવાડવામાં કચાશ રહી ગઈ હોય અને સફળ બની જવાય?પછી સફળ ના થઈએ તો ?
હવે શિક્ષકે સમજી લેવું પડે કે બાળકને આ વિષયમાં બિલકુલ રસ જ નથી આ બાબત વાલીને સમજાવવી રહી. વાલી અને શિક્ષક મળીને આ બાળકને શેમાં રસ પડે છે તેને આધારે તેની કારકિર્દી ઘડવાનું માર્ગદર્શન મળે.બાળકને સાવ રસ જ ના હોય તેવું ના બને,શેમાં રસ છે તે શોધી કાઢવું રહ્યું.તેને રસના વિષયો આપવા તે શિક્ષણ તંત્રની ફરજ છે.ઓછા માં ઓછા બે થી ત્રણ વિષયમાં બાળકને રસ હોવાનો જ.
આથી બાળકોને તેના રસ પારખીને મૂલ્યાંકનને અંતે યોગ્ય માર્ગ બતાવવો રહ્યો જો આવું થઈ શકે તો શિક્ષણ સફળ.પરીક્ષા લેતા જ હમણાં શિક્ષક મિત્રો એ જોયું કે 14 થી 15 બાળકો લખતા જ નથી,કેટલાકને રસ નથી અને કેટલાકને આવડતું નથી.સારું મને તો “ફોરમેટીવ એસેસમેન્ટ”નું એક “ઈન્ડીકેટર”મળ્યું કે વિદ્યાર્થીને લખવામાં રસ નથી.ઉત્તરવહી જલ્દી આપીને તે વિદ્યાર્થી શાળાના પટાંગણ રહેલા કુંડામાં રહેલ છોડને ઉત્સાહથી પાણી પાતા હતા.અરે !આ બાળકોને કૃષિની સંસ્થામાં મોકલવા જોઈએ જ્યાં કૃષિના વિષયો ભણાવતા હોય બીજું  “ઈન્ડીકેટર”મળ્યું  કે “વિદ્યાર્થીને વૃક્ષ ઉછેર અને ખેતીમાં રસ છે.
અઢી  વર્ષ પહેલા બે વિદ્યાર્થી માંડ માંડ ધોરણ ૧૨ માં પાસ થયા લાગ્યું કે આ શું ઉકાળવાના?પણ બસ હવે ૬ મહિના બાદ કૃષિ સ્નાતક બનશે.હા તેમને રસનો વિષય મળ્યો હતો.અત્યારે ધોરણ ૯ માં 205 વિદ્યાર્થીઓમાંથી  14 કે  15વિદ્યાર્થીને વાંચતા લખતા નથી એ પરીક્ષા દરમિયાન જાણવા મળ્યું એ જ મારી દૃષ્ટિ એ સફળ મૂલ્યાંકનની પ્રક્રિયા.હેતુ સિદ્ધ થઈ ગયો.આ જ સતત અને સર્વગ્રાહી મૂલ્યાંકન.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s