Three Karmas

કર્મના ત્રણ પ્રકાર કાયિક,વાચિક અને માનસિક.
કાયિક એટલે શરીર કે કાયા થી થતા કર્મ.જેમકે વૃદ્ધ કે અંધ ને રસ્તો ઓળંગાવવો કે કોઈને મારવું એમ સારું અને ખરાબ એમ બંને કર્મ હોઈ શકે.
વાચિક એટલે વાણીથી થતું કર્મ જેમકે કોઈની નિંદા કે પ્રશંસા કરવી.
માનસિક એટલે મનથી થતું કર્મ જેમકે કોઈના હિત કે મંગળ થાય તેવી પ્રાર્થના કરવી અથવા કોઈનું કામ બગડે તેવું વિચારવું.
સાંખ્ય અને જૈન દર્શન બંને ઉપરના કર્મના ફળ સારા કે નરસા મળે છે તેવું માને છે.સારા કે નરસાં બંને કર્મ બંધન કરે છે પરંતુ કૃષ્ણ કહે છે કે કર્મ થી સાવ મુક્ત થઇ શકાતું જ નથી.મનથી તો કર્મ થી જ જાય આવે વખતે પ્રત્યાહાર-ઈશ્વર ને સર્વ સમર્પિત ભાવ રાખવાથી કર્મ થી બંધન થતું નથી.આમ સતત દરેક કર્મ કરતા વિચારવું તે પ્રત્યાહાર.
જૈન દર્શન કહે છે કે સમગ્ર દિવસ દરમિયાન જે કોઈ કર્મ થાય તેને મનમાં ચિત્ર સ્વરૂપે જોઈ ને પ્રાયશ્ચિત કરવું -તે કર્મ થી પાછા ફરવું અને પસ્તાવો કરવો.સારું કર્મ નું અભિમાન પણ નહિ અને કોઈને મન થી પણ દુઃખી કર્યા હોય તેની માફી માગવી.આ ભાવ પ્રતિક્રમણમાં રહેલો છે.
કોઈને દુઃખી થતા જોઇને એમ વિચારવું કે “તેના કર્મ તેને નડે છે “આવું વિચારવું પણ વિચારનારા માટે કર્મ બંધન કરે છે તેથી આવું માનસિક રીતે વિચારવું પણ નહિ તેમ સાંખ્ય અને જૈન દર્શન કહે છે ભગવત ગીતા પણ સાંખ્ય દર્શન ના સિદ્ધાંતો રજૂ કરે છે.
આ બંને દર્શનો શ્રષ્ઠ અવસ્થા(કર્મ થી પર) એ પહોચેલ આત્માને જ પરમાત્મા માને છે.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s