Concept of Reason/Cause

જ્યારથી માનવી વિચારતો થયો ત્યારથી તેને એ જિજ્ઞાસા થયા કરે છે કે કોઈ ઘટના બની તેની પાછળ નું કારણ શું ? ઘટના બનવા પાછળ કારણ જવાબદાર હોય છે તેવી દરેક માનવી ને શ્રધ્ધા છે આમ મૂળભૂત રીતે માનવી શ્રદ્ધાળુ છે તે કાર્યકારણ ના મહા નિયમ માં શ્રધ્ધા રાખે છે.આ મહા નિયમ માં શ્રધ્ધા રાખી ને જ વૈજ્ઞાનિકો શોધ આરંભે છે વૈજ્ઞાનિકો ને કુદરત માં અખૂટ વિશ્વાસ છે કે કોઈપણ ઘટના નું કારણ શોધીએ એટલે કારણ મળી આવશે જ.
આ કારણ શું છે ?
કારણ એટલે ઘટના બનવા માટે નો અનિવાર્ય સંજોગ.જેની હાજરી સિવાય ઘટના અસ્તિત્ત્વ માં આવતી નથી.
કારણ માંથી કાર્ય બને ત્યારે તેમાં ગતિ જન્મે છે.
જેમકે દૂધ માંથી દહીં બને ત્યારે મેળવણ નું ટીપું પડતા જ દહીં બનવા માટે બેક્ટેરિયા બનવા લાગે છે. બીજ જમીનમાં પડતાંની સાથે જ તેમાં અંકુર ફૂટવાની પ્રક્રિયા શરુ થાય છે.એનેફીલીસ મચ્છર ની માદા કરડતા જ મેલરિયા થવાની શરૂઆત થાય છે આમ ગતિ તુરત જ જોવા મળે છે પણ તેને નરી આંખે જોઈ શકાતી નથી. અલબત્ત દૂધ માંથી દહીં બને ત્યારે ચોક્કસ ઉષ્ણતામાન હોવું જરૂરી છે.આ ચોક્કસ ઉષ્ણતામાન સહકારી કારણ કહેવાય.કેટલીક બાબતો કારણ માંથી કારણ બનવા માટે અવરોધ રૂપ બને છે જેમ કે ઠંડી ના હોવી જોઈએ.
મેલેરિયા થવા માટે થાક,રક્ત કણોની ઉણપ, પ્રતિકાર શક્તિ નો અભાવ સહકારી સંજોગ છે. બીજમાંથી અંકુર ફૂટવા માટે પાણી કે ભેજ,માટી,પ્રકાશ,હવા, વાતાવરણ સહકારી સંજોગો છે.
કારણ પુરોગામી હોય છે કારણ હંમેશા પહેલા અને કાર્ય પછી જોવા મળે.બીજ પહેલા પછી જ અંકુર.
કારણમાંથી કાર્ય બનવા માટે “તત્કાલ”હોય છે એટલે કે ચોક્કસ સમય હોય છે કાગડો બેસે અને ડાળી પડે તો કાગડા ને જ કારણ ના કહેવાય.ડાળી જર્જરિત થઇ હોઈ પહે તેના પર ઘા પડ્યો હોય કે વાવાઝોડું જેવી અસરો પણ કારણ ની શરૂઆત થઇ ગઈ હોય એમ બને.દરેક બીજ માંથી અંકુર ફૂટવા માટે ચોક્કસ સમય હોય છે.કેટલીક જુવાર ૬૦ તો કેટલીક જુવાર ૮૦ દિવસે પાકે છે તો નારિયેળ ના બીજમાંથી અંકુર ફૂટતા મહિનો પણ વીતી જાય.આમ કારણ તત્કાલ હોય છે.
કારણના ગુણો કાર્યમાં આવે છે.જેવું કારણ તેવું જ કાર્ય.બીજ ના ગુણો અંકુર, વૃક્ષ કે તેના પર્ણ માં પણ જોવા મળે લીંબુડી ના પણ માં લીંબુ ની ગંધ આવે,આંબા ના પાંદડા માં કેરી ની ગંધ આવે.આમ કારણ જેવું જ કાર્ય. “વડ તેવા ટેટા અને બાપ તેવા બેટા”
કારણ નો નાશ થતો નથી અવિનાશી છે.કારણ ફક્ત રૂપાંતર પામતી ઘટના છે.આપણુ વસ્ત્ર પહેલા તંતુ તે પહેલા રૂ હતું તે પહેલા કપાસ અને તે પહેલા બીજ હતું. હવે આ વસ્ત્ર ભવિષ્ય માં સાફસૂફી કરવાનું ઝાપટીયું કે પોતું બની જાય.પણ વસ્ત્ર નું રૂપાંતર થાય તેનો નાશ થતો નથી અહી શક્તિ સંચય નો નિયમ કામ કરે છે.
કારણની શોધ માંથી જ બધી શોધ શક્ય બની છે.આ જગત નું કારણ શું ? તેની ચર્ચા વિવિધ દર્શનશાસ્ત્ર માં જોવા મળે છે.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s